Home IJ of Y ?

Hoofd Menu



 


De letter "ij" in het Nederlandse alfabet is in feite een samenvoeging van de aan elkaar verbonden letters i en j. De "ij" was oorspronkelijk "ii" waarvan de tweede i een "neerhaal" of "staart" kreeg op de scheiding van lettergrepen: ooi-jevaar, zaai-jen. Ook kwam de "ij" voor op plaatsen met een ie-klank: muzijkaal, kronijk, poëzij en (nu nog steeds in) bijzonder.
De hoofdletter "IJ" komt oorspronkelijk dus van twee i's die aan het begin van een zin of een eigennaam beide met een hoofdletter werden geschreven.
In het Nederlandse alfabet is de "y" een niet bestaande letter. Maar toch wordt  hij gebruikt, voor uitheemse woorden. De y was van oorsprong voor de Grieken een u-klank maar er heeft in de loop der tijd een verschuiving naar de i plaatsgevonden. De Romeinen namen de y van de Grieken over en de letter drong door tot het Middelnederlands. Na de 13e eeuw nam het gebruik van de y gestaag toe en in de 16e en 17e eeuw werden de ij en y zonder onderscheid door elkaar gebruikt. Betje Wolf en Aagje Deken gebruikten tot 1796 consequent de y, daarna werd dat plotseling de ij. In de tweede helft van de 19e eeuw werd de y echter tot 'vreemde' letter verklaard die alleen nog in uitheemse woorden werd gebruikt. In inheemse of vernederlandste woorden is het dus een ij.  
Buiten onze landsgrenzen komt de i-j combinatie wat vreemd over, te meer daar het gaat om een combinatie van twee letters om één letter te vormen. Dat resulteert dan in Ijsselmeer en Ijmuiden in buitenlandse publicaties bij het gebruik van de beginletter. Maar ook binnen een woord geeft het in het buitenland vaak problemen. Ik werd zelf in Amerika vrij consequent Mr.Conjin ('Condzin') genoemd. Om dezelfde reden heeft de club Feijenoord in 1973 statutair de naam laten veranderen in Feyenoord (het stadion heet nog steeds Feijenoord). En om dezelfde reden hebben geëmigreerde stamboomleden in het buitenland hun naam min of meer automatisch zien veranderen van Konijn naar Konyn. Maar in Nederland is de juiste spelling dus met een "ij".
Helaas gebruiken vele instanties of bedrijven zoals bijvoorbeeld KPN, de y als vervanger voor de ij in de namen van klanten in hun adressenbestand omdat het makkelijker is en simpelweg ruimte bespaart op hun computersysteem. De mensen die het betreft zouden dit naar mijn mening moeten laten corrigeren om reden van de juistheid van de spelling van de familienaam. Het huidige gebruik van de y in onze familienaam schept mijns inziens verwarring en bevordert de gewenning aan een onjuiste schrijfwijze.


Staat u als Konyn in het telefoonboek of in andere bestanden ?
In Nederland is dat Konijn !
En dat geldt dan natuurlijk ook voor:
Knyn, Conyn, Zyp, Schuytemaker en zo nog vele andere namen.

 

Laatst aangepast op woensdag, 17 maart 2010 09:16